KÝ ỨC KHÔNG PHAI VỀ NGƯỜI THẦY
Thời gian trôi nhanh thật. Mới đó mà đã hơn ba mươi năm kể từ ngày tôi rời xa mái trường THPT An Lão thân yêu – nơi lưu giữ những năm tháng đẹp nhất của tuổi học trò. Dù cuộc sống đã trải qua bao đổi thay, trong tim tôi vẫn còn nguyên vẹn hình ảnh người thầy đáng kính – thầy giáo Bùi Công Đàn, thầy giáo chủ nhiệm lớp chúng tôi suốt ba năm 10C2, 11B2, 12A2 (niên khóa 1991–1994). Thầy không chỉ là một giáo viên mẫu mực, tận tụy với nghề, mà còn là người đã để lại trong tôi những kỷ niệm sâu sắc, những bài học làm người theo suốt hành trình trưởng thành.
Người thầy giản dị mà đáng kính
Thầy Đàn dạy môn Lịch sử – một môn học mà nhiều học sinh chúng tôi khi ấy vẫn xem là “khó nhớ, khô khan”. Nhưng bằng giọng nói truyền cảm, phong thái gần gũi và cách kể chuyện lôi cuốn, thầy đã khiến những bài học về quá khứ dân tộc trở nên sống động và đầy cảm hứng. Tôi còn nhớ như in những bài giảng Lịch sử của thầy: “Các em có bao giờ tự hỏi, nếu mình sống vào thời Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, mình sẽ làm gì để bảo vệ đất nước?”. Câu hỏi tưởng đơn giản mà khiến cả lớp im phăng phắc. Rồi thầy từ tốn kể cho chúng tôi nghe về những trận chiến oanh liệt, về lòng yêu nước, về tinh thần bất khuất của cha ông. Giọng thầy trầm ấm, đôi khi ngân lên như một khúc nhạc. Những bài học Lịch sử khi ấy không còn là những con số, niên đại khô cứng nữa, mà là những câu chuyện về con người – những con người sống, chiến đấu và hi sinh vì Tổ quốc.
Người chủ nhiệm tận tâm và bao dung
Ba năm làm chủ nhiệm, thầy Đàn đã trở thành người cha thứ hai của chúng tôi. Thầy hiểu từng học trò – biết ai có hoàn cảnh khó khăn, ai ham chơi, ai đang có chuyện buồn. Có bạn trong lớp tôi, vì gia cảnh éo le, từng định bỏ học giữa chừng. Thầy Đàn biết chuyện, không chỉ khuyên nhủ mà còn đến tận nhà bạn, động viên bố mẹ cho bạn tiếp tục đi học. Trong suốt những năm tháng học trò, hình ảnh thầy giáo chủ nhiệm luôn là một kỷ niệm đẹp và đáng trân trọng nhất trong tôi. Thầy là người thầy tận tụy, luôn hết lòng vì học trò, không chỉ dạy kiến thức mà còn dạy chúng tôi cách làm người, cách sống có trách nhiệm và yêu thương. Tôi vẫn nhớ như in những buổi cắm trại ở sân trường THPT An Lão năm lớp 10C2 – nơi tiếng cười nói vang lên hòa cùng niềm vui rộn rã của tuổi học trò, khi cả lớp cùng nhau dựng trại, nấu ăn và tham gia các trò chơi vui nhộn dưới sự cổ vũ của thầy, thầy lặng lẽ quan sát, ân cần nhắc nhở từng nhóm học sinh. Rồi chuyến dã ngoại đến khu di tích lịch sử núi Voi năm lớp 11B2 – thầy kể cho chúng tôi nghe những câu chuyện hào hùng về quê hương An Lão kiên cường, bất khuất cùng chiến công vang dội của đội nữ dân quân du kích Núi Voi anh dũng “Lưng chừng trời ngắm bắn máy bay rơi” trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ xâm lược. Thầy đã gieo vào lòng mỗi cô cậu học trò chúng tôi niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc. Thầy như ngọn lửa âm thầm thắp sáng, dẫn đường cho chúng tôi trong những năm tháng rực rỡ nhất của tuổi học trò.
Những buổi chiều trên sân trường đầy nắng
Tôi nhớ những buổi chiều cuối thu, khi nắng vàng trải nhẹ lên hàng phượng vĩ, thầy ngồi cùng lớp chúng tôi để ôn lại bài, hay đơn giản chỉ để trò chuyện. Thầy hay kể về những năm tháng tuổi trẻ của mình – cũng từng nghèo, cũng từng bỡ ngỡ trước nghề giáo, nhưng chính tình yêu với học trò đã giữ thầy ở lại với bục giảng. Thầy kể, mỗi khi nhìn thấy học trò trưởng thành, thành đạt, hay đơn giản là sống tốt, sống tử tế, thầy lại thấy mình được “trả công” rồi. Câu nói ấy, giản dị mà xúc động. Thầy bảo. “Người thầy giống như người lái đò, đưa khách qua sông rồi đứng lại bên bờ, nhìn theo những con thuyền nhỏ đi xa.”. Chúng tôi khi ấy còn trẻ, chưa hiểu hết ý nghĩa của lời nói đó. Chỉ đến khi rời ghế nhà trường, bước vào đời, mới thấm thía tấm lòng của người thầy tận tụy.
Ngày chia tay đầy ấn tượng.
Ngày bế giảng năm lớp 12, thầy đứng trước lớp, ánh mắt thầy trùi mến, rưng rưng. Cả lớp chúng tôi lặng im, chẳng ai nói được lời nào. Thầy nói chậm rãi: “Thầy chúc các em luôn thành công trong cuộc sống. Thầy mong các em hãy đoàn kết, nhân ái và không quên những năm tháng đã cùng nhau trưởng thành nơi mái trường này, chúng ta hay coi tập thể lớp 12A2 của chúng ta là nơi hội tụ.”. Tôi nhớ hình ảnh thầy đứng nhìn chúng tôi rời khỏi cổng trường – dáng người gầy, mái tóc điểm bạc, ánh mắt hiền hậu mà ấm áp. Khoảnh khắc ấy, đã in sâu trong tim tôi đến tận bây giờ.
Ba mươi năm – tình thầy trò vẫn vẹn nguyên
Thời gian đã đưa mỗi chúng tôi đi về một phương trời khác nhau. Có người trở thành kỹ sư, có người là bác sĩ, có người nối nghiệp thầy làm giáo viên. Riêng tôi, mỗi lần có dịp về thăm trường, đi ngang qua dãy lớp cũ, lòng lại bồi hồi như vừa nghe đâu đây giọng thầy giảng bài năm xưa. Trong mỗi buổi họp lớp, khi nhắc đến thầy Bùi Công Đàn, chúng tôi đều mỉm cười. Vẫn là câu nói quen thuộc: “Thầy của những nụ cười và lòng nhân hậu.” Nhiều bạn vẫn ghé thăm thầy, và thầy vẫn thế – giản dị, chân thành, vẫn dõi theo từng bước đi của học trò bằng ánh mắt tự hào. Thầy đã dạy chúng tôi không chỉ về lịch sử của dân tộc, mà còn về lịch sử của chính cuộc đời mỗi người – rằng ai cũng có thể viết nên một trang đẹp cho riêng mình, nếu biết sống tử tế và có trách nhiệm. Giờ đây, mỗi khi nhìn lại, tôi hiểu rằng: Chúng tôi đã may mắn biết bao khi có được một người thầy như thầy Bùi Công Đàn – người đã thắp lên trong trái tim tuổi trẻ ngọn lửa của tri thức, của tình yêu thương và lòng biết ơn. Dù thời gian có làm phai nhòa nhiều điều, thì hình ảnh người thầy với ánh mắt hiền hậu, nụ cười ấm áp và giọng nói trầm vang vẫn sẽ mãi là một phần ký ức thiêng liêng trong tâm hồn tôi – một học trò của lớp 12A2 – niên khóa 1991–1994, trường THPT An Lão.
“Thưa thầy, dù bao năm đã qua, trong lòng chúng con, thầy vẫn mãi là người thầy đáng kính nhất – người đã dạy chúng con bài học quý giá nhất: làm người.”